Een adellijk huwelijk

Op 1 augustus 1403 trouwde Engelbert I van Nassau met de 11-jarige Johanna van Polanen. Zij was de schatrijke erfgename van Jan III van Polanen en Odilia van der Salm. De jonge Johanna bezat vele heerlijkheden en ridderhofsteden in Holland, Brabant, Henegouwen, Utrecht en Zeeland en de westhoek van de Krimpenerwaard met de dorpen Krimpen aan de Lek, Krimpen aan den IJssel, Lekkerkerk en Ouderkerk aan den IJssel. Door het huwelijk ontstond een band tussen Nassau en de Nederlanden.

Twee oorkonden ter bevestiging van het huwelijkscontract tussen Engelbert I van Nassau en Johanna van Polanen (bron: Nationaal Archief)

De adel trouwde op basis van huwelijkse voorwaarden. De twee oorkonden (foto) zijn een bevestiging en herbevestiging van het huwelijkscontract tussen Engelbert en Johanna. In het feodale stelsel was voor de adel goedkeuring van de leenheer (in dit geval de hertog van Brabant) nodig om een wettig huwelijk te sluiten. Het gele waszegel is van hertogin Johanna van Brabant.  en het rode zegel van haar opvolger Antoon van Bourgondië. De twee documenten zijn met een zegelstaart aan elkaar verbonden. Op deze manier hoeven de voorwaarden uit het oudste niet herhaald te worden.

 

Engelbert I van Nassau werd tussen 1370 en 1380 op het Slot Dillenburg, het stamslot van de Nassau’s, geboren. Hij was de derde zoon van Johan I van Nassau-Dillenburg en Margaretha van der Marck. De toekomst van Engelbert lag in de kerk. Hij studeerde in Keulen en was domproost in Münster. Omdat zijn broers kinderloos waren deed hij afstand van de proosdij en trouwde op 1 augustus 1403 met Johanna van Polanen in Breda.

Johanna van Polanen werd op 10 januari 1392 geboren. Haar geboorteplaats is onbekend. Zij is e dochter van Jan III van Polanen, heer van Breda, en gravin Odilia van Salm. Haar vader overleed twee jaar na haar geboorte. Als enig kind erfde zij een fortuin met vele heerlijkheden en ridderhofsteden in Holland en Brabant, Henegouwen, Utrecht en Zeeland.

Na het huwelijk ging het paar wonen op het Kasteel van Breda. Ook hadden ze paleizen in Brussel en Mechelen.

Kasteel van Breda. Kopergravure van Willem Baudartius uit 1616.

Engelbert en Johanna kregen zes kinderen: Jan IV (1410-1475), Hendrik (1414-1450), Margaretha (1415-1467), Willem (1416-?), Maria (1418-1472), en Filips (1420-1429).

Engelbert gaat aan de slag als raadsheer van de hertog van Brabant. Eerst voor Antoon van Bourgondië en daarna voor diens zoon Jan IV van Brabant. Hij speelde een rol bij de totstandkoming van het huwelijk tussen Jan en Jacoba van Beieren. Het werd geen gelukkig huwelijk. In 1430 trad Engelbert in dienst bij Filips de Goede.

Tijdens zijn leven breidde Engelbert zijn bezit door aankoop en erving verder uit. Hij kocht in 1411 Drimmelen. Het dorp werd door de Sint-Elizabethsvloed van 1421 van de kaart geveegd. Toen Elisabeth van Spanheim in 1417 overleed, liet zij al haar bezittingen na aan Engelbert. Hij verkreeg zo het graafschap Vianden met Sankt Vith, Bütgenbach, Grimbergen, Corroy, Frasnes en Londerzeel. Tevens werd Engelbert heer van Geertruidenberg, Niervaart, Zundert en Princenhage, Sprundel, Castricum, Monster, Rijswijk en Naaldwijk.

Praalgraf van Engelbert I van Nassau in de Grote- of Onze Lieve Vrouwekerk te Breda

Engelbert stierf op 3 mei 1442 te Breda. Hij werd begraven in de Grote- of Onze Lieve Vrouwekerk aan de Grote Markt. Tussen 1460 en 1490 liet zijn zoon Jan IV van Nassau een praalgraf bouwen tegen een wand van de koorgang. Het driedimensionale retabel is acht meter hoog, vier meter breed en gemaakt van zacht Frans kalksteen. Jan IV van Nassau, zijn vrouw Maria van Loon-Heinsberg, zijn ouders Engelbert van Nassau en Johanna van Polanen knielen voor een Madonna met kind. Achter hen staan de patroonheiligen Hiëronymus (met kardinaalshoed) en Johannes de Doper rechts en de geharnaste Sint-Joris en Sint-Wendelinus links. Daarboven vinden we een gotische boog met het wapenschild van de Nassaus, nissen met wapenschilden en helmen en daarboven pinakels.

Het originele Mariabeeld ontbreekt sinds 1624. Koning Willem III liet het monument in 1860 restaureren en de ontbrekende figuren terugplaatsen. Ook werden de twee “zwevende” engelen en baldakijn aan het praalgraf toegevoegd.

Johanna stierf op 15 mei1445 inBreda en werd bijgezet in de grafkelder onder het monument.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s