Mens is half miljoen jaar ouder dan gedacht

Meer dan een stuk onderkaak met vijf kiezen is het niet, maar het fossiele botje legt de oorsprong van de mens een half miljoen jaar verder terug in de tijd. Amerikaanse wetenschappers schrijven in het vakblad Science dat de kaak die ze in Ethiopië hebben gevonden, 2,8 miljoen jaar oud is en toch al typische menselijke trekken heeft.

Met hun vondst dichten de Amerikanen een kloof in de kennis van de menselijke evolutie. Tot vandaag begon de geschiedenis van de mens 2,3 miljoen jaar geleden. Een bovenkaak, vermoedelijk van een Homo habilis, gold als het oudste overblijfsel van een lid van het menselijk geslacht.

Wie verder terugging in de tijd, kwam in een soort niemandsland terecht waar nauwelijks humane fossielen te vinden waren. Om vervolgens, drie miljoen jaar geleden, uit te komen bij de voorgangers van de mens, de meer aapachtige Australopitheci, zoals het beroemde fossiel Lucy. Wat was er in de tussentijd gebeurd? Wanneer was de mens op het toneel verschenen en hoe zag hij eruit?

Die eerste mens was geen Homo habilis, zegt Fred Spoor, paleontoloog aan het Max Planck instituut in Leipzig en het University College in Londen. Dat concludeert hij uit de analyse die hij maakte van de allereerste resten van een Homo habilis die een halve eeuw geleden door Louis Leakey zijn gevonden. Die resten – stukjes schedel, een onderkaak en wat handbotjes – waren nogal beschadigd en vervormd. Met hulp van moderne computertechnieken reconstrueerde Spoor opnieuw de schedel van deze 1,8 miljoen jaar oude Homo habilis.

Gemeenschappelijke voorouder
Twee dingen vielen hem op, schrijft hij in het vakblad Nature, dat vandaag óók een artikel wijdt aan de eerste mens. De schedel van Homo habilis heeft volgens Spoor ongeveer dezelfde herseninhoud als die van nabije soorten, zoals Homo erectus. Maar habilis had een primitieve onderkaak.

Net zo aapachtig als de kaak van Lucy. En die kaak is ook primitiever dan die 2,3 miljoen jaar oude bovenkaak. “Dat kan dus geen Homo habilis zijn geweest, en ook geen voorouder ervan”, zegt Spoor. “Dat betekent dat de evolutie van die twee, de habilis van Leakey en de 2,3 miljoen jaar oude Homo, al eerder is gescheiden. En dat ze een gemeenschappelijke voorouder moeten hebben gehad.”

Niet geheel toevallig komen collega’s van Spoor vandaag in Science op de proppen met een kandidaat voor die voorouder. De 2,8 miljoen jaar oude onderkaak die ze in Ethiopië hebben gevonden, heeft precies diezelfde geprononceerde apenvorm, terwijl de kiezen juist weer typisch menselijk zijn – klein en dezelfde knobbeltjes.
Spoor: “Dat zou dus heel goed die gemeenschappelijke voorouder kunnen zijn.”

bron: Joep Engels/Dagblad Trouw

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s